Τι είναι Mindfulness
Η προσοχή είναι ο πιο σημαντικός πόρος που έχουμε.
Γιατί από την προσοχή αρχίζουν όλα.
Αν δεν μπορούμε να επικεντρώσουμε την προσοχή μας κάπου, τότε δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα. Δεν μπορούμε να διαβάσουμε, να παρακολουθήσουμε μια συνομιλία, να εργαστούμε, να δουλέψουμε, να αλλάξουμε.
Η προσοχή είναι αυτή που μας δίνει τη δυνατότητα να αντιλαμβανόμαστε : τον έξω κόσμο, τις σκέψεις μας, τα συναισθήματά μας τις πράξεις μας.
Η προσοχή και οι εμπειρίες από τη ζωή μας είναι στενά συνδεδεμένες.
Είμαστε ό,τι προσέχουμε
Αν συνέχεια βάζουμε την προσοχή μας στο πόσο δύσκολα είναι τα πράγματα, στις ανησυχίες, τότε τα νευρωνικά δίκτυα στον εγκέφαλό μας που αφορούν τις δυσκολίες ενδυναμώνονται.
Αν βάζουμε την προσοχή μας στην ευγνωμοσύνη ή στην αυτοπεποίθηση τότε δημιουργούνται νευρωνικά δίκτυα στον εγκέφαλο μας και ενδυναμώνονται χαρακτηριστικά που αφορούν την ευγνωμοσύνη, τη συμπόνια, την αισιοδοξία.
Η προσοχή μας είναι πολύ ευαίσθητη. Ο νους μας συνεχώς αποσπάται και πηδάει από το ένα πράγμα στο άλλο. Διαβάζουμε ένα mail και σταματάμε για να κοιτάξουμε το κινητό μας. Μιλάμε με κάποιον και κοιτάμε αλλού γιατί ξαφνικά κάτι άλλο τράβηξε την προσοχή μας.
Αυτόματος Πιλότος
Έχετε οδηγήσει ποτέ και φτάνοντας στον προορισμό σας, συνειδητοποιείτε ότι δεν θυμάστε πώς φτάσατε;
Έχετε ξεκινήσει να φάτε ένα μπισκοτάκι και ξαφνικά να βλέπετε ότι έχετε φάει όλο το κουτί;
Όλοι έχουμε τέτοιες εμπειρίες!
Υπάρχουν φορές που το σώμα και ο νους μας, δεν είναι στον ίδιο χώρο. Βρισκόμαστε συνήθως σε αυτό που ονομάζουμε «αυτόματο πιλότο». Με αυτό τον τρόπο όμως γινόμαστε ευάλωτοι στο stress.
Για το λόγο αυτό, είναι σημαντικό να καλλιεργήσουμε την προσοχή μας.
Κάνε εδώ μια άσκηση για την προσοχή
Κλείστε τα μάτια σας και θέστε συνειδητά την προσοχή σας στην αναπνοή. Θα δείτε ότι μπορείτε να βάλετε την προσοχή σας για 2-3 αναπνοές, αλλά αν συνεχίσετε να παρατηρείτε την αναπνοή δεν είναι καθόλου εύκολο. Σκέψεις, εικόνες, ήχοι, σχέδια, αναδύονται αυτόματα χωρίς να ξέρουμε από πού ξεπηδούν.
Συμπέρασμα
Ο νους μας συνεχώς παγιδεύεται και αποσπάται και αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μην χρησιμοποιούμε όλο το δυναμικό μας.
Σκεφτείτε για λίγο τους μεγάλους μουσικούς ή επιστήμονες και φιλοσόφους σε όλη την ιστορία. Όλοι είχαν μια εξαιρετική ικανότητα να εστιάζουν την προσοχή τους με μεγάλη καθαρότητα και για μεγάλες χρονικές περιόδους
Η προσοχή μας «ακονίζεται» μέσα από την πρακτική Μindfulness :
Η Νευροεπιστήμη του Mindfulness
Ο εγκέφαλος, αποτελείται από 86 δις νευρώνες και τρισεκατομμύρια συνάψεις, και διαμορφώνεται από την αλληλεπίδραση με το περιβάλλον και τις δικές του σκέψεις.
Μέσα στον εγκέφαλό μας υπάρχει ένα δίκτυο που ονομάζεται «Δίκτυο Προκαθορισμένης Λειτουργίας» (Default Mode Network). Είναι το δίκτυο που μας βοηθάει να σκεφτόμαστε για τον εαυτό μας, να θυμόμαστε το παρελθόν, να φανταζόμαστε και να προβλέπουμε το μέλλον βασιζόμενοι σε παρελθοντικές εμπειρίες.
Είναι το δίκτυο που σκέφτεται τα πάντα εκτός από το «τώρα».
Πιο απλά, είναι η εσωτερική φωνή που έχουμε μέσα στο κεφάλι μας και μας συνοδεύει συνέχεια. Αυτή η φωνή, συνήθως είναι επικεντρωμένη στο «τι δεν κάνουμε καλά» ή στην κριτική και την αυτοκριτική, στις ανησυχίες του μέλλοντος και στις τύψεις του παρελθόντος.
Είναι ένα δίκτυο που καθημερινά όλοι μας βιώνουμε. Και επειδή ο νους, όταν αυτό το δίκτυο είναι ενεργό, «πηδάει» από τη μια σκέψη στην άλλη, στο Μindfulness το ονομάζουμε «το δίκτυο της μαϊμούς». Μέσα από την πρακτική Mindfulness, μαθαίνουμε να ηρεμούμε αυτό το δίκτυο και συνεπώς να βιώνουμε περισσότερη ηρεμία, επικέντρωση και ικανοποίηση.
Τι συμβαίνει λοιπόν στον εγκέφαλό μας με την πρακτική Mindfulness;
Σήμερα έχουμε μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου (FMRI) και βλέπουμε μέσα από μετρήσεις πως το Mindfulness μειώνει το στρες και μπορεί να βοηθήσει στο να είμαστε πιο ικανοποιημένοι από τη ζωή και πιο ήρεμοι.
Μικραίνει η αμυγδαλή: Έρευνες δείχνουν ότι μέσα από την καθημερινή πρακτική Mindfulness μικραίνει την αμυγδαλή, η περιοχή του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνη για το φόβο, το στρες και την ανησυχία..
Περισσότερη φαιά ουσία: Mέσα από την καθημερινή πρακτική αυξάνεται η φαιά ουσία στον εγκέφαλο που συνδέεται με την προσοχή, τη γνωστική ευελιξία, την επίλυση προβλημάτων και τη ρύθμιση συναισθημάτων.
- Παχύτερος ιππόκαμπος: Ο ιππόκαμπος είναι η περιοχή του εγκεφάλου που είναι συνδεδεμένη με τη μνήμη και τη μάθηση. Όσο περισσότερη πρακτική κάνουμε τόσο περισσότερο βελτιώνεται η λειτουργία του ιπποκάμπου και η μνήμη μας γίνεται δυνατότερ
Η πρακτική Mindfulness μειώνει το άγχος και άλλα δυσφορικά συναισθήματα. Μειώνεται η δραστηριότητα στην περιοχή της αμυγδαλής στον εγκέφαλο. Η αμυγδαλή είναι η πρωταρχική περιοχή του εγκεφάλου που συνδέεται με το φόβο, το stress, το θυμό.
Τα οφέλη του Mindfulness
Η πρακτική mindfulness μειώνει την κατάθλιψη
Μειώνει την αϋπνία, αυξάνει την αίσθηση της ευεξίας, και αυξάνει την ενέργεια σωματικά και διανοητικά
Στην Εργασία και στις Επιχειρήσεις
Σήμερα υπάρχουν πάνω από 6.000 επιστημονικές έρευνες και συνεχώς αυξάνονται, καθώς οι επιστήμονες ανακαλύπτουν τα οφέλη της πρακτικής Mindfulness στη σημερινή εποχή, όπως η ψυχική ισορροπία, πνευματική διαύγεια, ισορροπημένα συναισθήματα, μείωση άγχους και περισσότερη ικανοποίηση από τη ζωή και την εργασία.
Τα προγράμματα Mindfulness, μπορούν να βοηθήσουν τους εργαζόμενους να είναι υγιείς, κάτι το οποίο μακροπρόθεσμα ωφελεί την παραγωγικότητα.
Μεγάλες εταιρίες όπως η Google, Apple, Facebook, Aetna, Deutsche Bank, General Mills, Twitter έχουν ενσωματώσει στην κουλτούρα τους προγράμματα mindfulness για τους mangers και το προσωπικό τους.
Η πρακτική mindfulness:
Μειώνει το στρες και βελτιώνει τον ύπνο.
Βελτιώνει την προσοχή, τον έλεγχο την αποτελεσματικότητα, τις σχέσεις και την ευημερία.
Μειώνει τη συναισθηματική εξάντληση και αυξάνει τη συναισθηματική ρύθμιση και την ικανοποίηση από την εργασία.
Βελτιώνει την παραγωγικότητα.
Οι εργαζόμενοι, μέσα από την πρακτική, μαθαίνουν να είναι περισσότερο επικεντρωμένοι και να έχουν περισσότερη πνευματική διαύγεια, κάτι το οποίο τους δίνει περισσότερες επιλογές και διευκολύνει τη λήψη αποφάσεων.
Πρακτική Mindfulness
Η Πρακτική Μindfulness είναι αυτό που ονομάζουμε διαλογισμός.
Διαλογισμός σημαίνει «καλλιέργεια του νου».
Όπως κάθε άλλος ψυχολογικός πόρος, η προσοχή είναι ένας μυς όπου μπορεί να αναπτυχθεί και να δυναμώσει μέσα από γυμναστική. Στην πραγματικότητα όλοι μας καλλιεργούμε το νου μας ανάλογα με το πώς χρησιμοποιούμε την προσοχή μας.
Τυπική και Άτυπη πρακτική
Τυπική πρακτική: Σημαίνει να αφιερώνουμε χρόνο καθημερινά (από 10′ έως και 45 λεπτά ή και παραπάνω) εστιάζοντας την προσοχή μας στην αναπνοή, στις σωματικές αισθήσεις, στις σκέψεις, στα συναισθήματα, στους ήχους.
Η άτυπη πρακτική: Είναι η καθημερινότητά μας, η ίδια η ζωή μας. Θέτουμε την προσοχή μας σε καθημερινές απλές δραστηριότητες, όπως όταν τρώμε, όταν μιλάμε με κάποιον άλλο, όταν κάνουμε μπάνιο ή όταν βουρτσίζουμε τα δόντια μας κλπ. Συνήθως αυτές τις απλές καθημερινές δραστηριότητες τις κάνουμε μηχανικά και το μυαλό μας βρίσκεται κάπου αλλού. Οτιδήποτε κάνουμε στην καθημερινότητά μας με συνειδητότητα ονομάζεται “άτυπη πρακτική”.
Στην πρακτική Mindfulness καλλιεργούμε αυτό που ονομάζουμε «ενεργητική προσοχή» το οποίο σημαίνει οτι μαζί μαθαίνουμε :
Να επικεντρώνουμε την προσοχή μας σε ένα αντικείμενο (πχ αναπνοή, συναισθήματα, αισθήσεις, ήχους) και να τη διατηρούμε εκεί.
– Να επιστρέφουμε το νου, ξανά και ξανά στην αναπνοή ή σε οποιοδήποτε άλλο αντικείμενο έχουμε θέσει και να τον επιστρέφουμε πίσω κάθε φορά που περιπλανιέται μακριά.
Αποκτούμε ισορροπία και καθαρότητα νου, μαθαίνουμε να νικάμε το άγχος και γινόμαστε περισσότερο παραγωγικοί.
